Wieczór upłynął w swobodnej, momentami frywolnej atmosferze, w której humor i lekka uszczypliwość spotykały się z serdecznym aplauzem publiczności.
Piosenką „Taka mala” z repertuaru Miry Zimińskiej, w wykonaniu Magdaleny Tomaszewskiej przy akompaniamencie Edwarda Bogdana, rozpoczęło się 29 kwietnia spotkanie z prof. Jagodą Jakubowską-Opalińską – teatrologiem, filologiem, krytykiem, wykładowczynią akademicką oraz wiceprezes polskiej sekcji akredytowanego przy UNESCO Stowarzyszenia Krytyków Teatralnych AICT.
Profesor Jakubowska-Opalińska jest autorką wielu publikacji, m.in. monografii patrona płockiego Teatru, Jerzego Szaniawskiego – „Szaniawski – pisarz niedopowiedzeń”.
Podczas spotkania profesor zaprezentowała swoją najnowszą książkę „Twarzą w twarz z aktorem”. Publikacja stanowi wybór najnowszych recenzji, esejów i wspomnień teatralnych, które autorka uznała za szczególnie istotne – także tych poświęconych spektaklom realizowanym na płockiej scenie.
Wieczór autorski wzbogaciły interpretacje wybranych fragmentów recenzji w wykonaniu Grażyny Zielińskiej i Marka Mokrowieckiego. Spotkanie, odbywające się przy filiżance kawy, stało się fascynującą podróżą po świecie teatru i jego kulisach – zwłaszcza po tajemnicach pracy z aktorem, do których nawiązuje sam tytuł książki.
Na początku Leszek Skierski, sekretarz literacki Teatru, nawiązując do motywacji towarzyszącej autorce podczas pracy nad książką, zadał prowokacyjne pytanie: „Po cóż publikować recenzje, skoro korporecenzencki przemysł rozrasta się wzdłuż i wszerz?” – pytanie, które, jak zauważył, sama autorka stawia sobie w książce. Odpowiedź była krótka i zdecydowana: „Właśnie dlatego”. Prof. Jakubowska-Opalińska zwróciła uwagę, że w świecie coraz silniej moderowanych przekazów i promowanych narracji wciąż potrzebne jest miejsce dla niezależnego krytyka, który potrafi przebić się z własnym głosem i autorską refleksją.
Główną część spotkania poświęcono jednak wyborowi recenzji i tekstów, które złożyły się na charakter książki – zwłaszcza tych dotyczących twórczości Jerzego Szaniawskiego, na co zwrócił uwagę dyrektor Marek Mokrowiecki. W dialogu z Grażyną Zielińską wybrzmiały fragmenty felietonów „Między słowem a milczeniem. Rozmowa o teatrze Jerzego Szaniawskiego” oraz „Jerzy Szaniawski i pobliża Teatru w Płocku”. Dyrektor Mokrowiecki podkreślił również, że współpraca płockiego Teatru z prof. Jagodą Jakubowską-Opalińską zaowocowała wieloma wartościowymi projektami – od udziału w sesjach naukowych po realizację filmu „Broniewski – dramaturg zapomniany. Nie wszystko się kończy z zapadnięciem kurtyny”…
Wieczór upłynął w swobodnej, momentami frywolnej atmosferze, w której humor i lekka uszczypliwość spotykały się z serdecznym aplauzem publiczności. Jednym z ważniejszych tematów rozmowy była także kondycja współczesnej krytyki teatralnej, która coraz częściej mierzy się z pytaniami o swoją rolę, znaczenie i wpływ na teatr – balansując pomiędzy rzetelną oceną a odpowiedzialnością za twórców i samą sztukę. Do tego zagadnienia nawiązała również redaktor Lena Szatkowska z „Tygodnika Płockiego”, zwracając uwagę, że recenzenci działający w mediach lokalnych rzadko mogą pozwolić sobie wyłącznie na rolę krytyka teatralnego. W praktyce zajmują się szeroko pojętą kulturą, często bez redakcyjnego zaplecza i bez przestrzeni, jaką dawniej zapewniały działy kultury czy stałe rubryki recenzenckie.
Spotkanie z prof. Jagodą Jakubowską-Opalińską stało się więc nie tylko okazją do rozmowy o książce, ale również inspirującą refleksją nad miejscem teatru i krytyki we współczesnym świecie. Publiczność opuszczała wieczór z poczuciem uczestnictwa w wyjątkowym spotkaniu – pełnym literatury, anegdot, teatralnej pasji i żywego dialogu o kulturze, która wciąż potrafi poruszać, prowokować i budować wspólnotę.
Leszek Skierski
Foto: Waldemar Lawendowski
